woensdag 3 mei 2023

Dat geloof ik niet - het omslagpunt

Zoeken naar grondoorzaken (5 keer waarom, doorvragen, data verzamelen, observeren) en het bewijs voor het geconstateerde gevolg (een consequentie, een symptoom) als waarheid (als bevinding) te poneren leidt vaak tot scepsis. In de huidige tijdsgeest met veel desinformatie, onbetrouwbare bronnen en zelfbenoemde specialisten is het een kunst om te cijfers achter de waarheid te doorgronden. Ook mij lukt dat niet (altijd). En als we het dan (bijna) allemaal eens zijn moeten we op zoek naar de oplossing. En ook dan slaat de twijfel wel eens toe en is er niet altijd eensgezindheid over de oplossing.
Als je dat omslagpunt herkent moet je dus op zoek gaan naar nieuwe argumenten en waarheden om de twijfel over de oplossingsrichting weg te nemen. Of zoals Maarten Keulemans het zo mooi verwoordt van 'bewijsscepsis' naar 'oplossingenscepcis' (Keulemans M, 2023, 3 mei, Van 'allemaal onzin' naar 'ach, loopt wel los': de klimaatscepticus gooit het over een andere boeg. Geraadpleegd op de online Volkskrant op 3 mei 2023).
Een strategie die je overal terugvind, eerst grondoorzaken ontkennen of ondermijnen en vervolgens dezelfde strategie volgen bij het vertragen van beleidsopties. Je kop in het zand steken, de hakken in het zand zetten, tegenstribbelen .......

woensdag 5 april 2023

De Tuin van Vertakkende Paden

"In de filosofie zijn al uit de oudheid ideeën over parallelle werelden bekend.In overdrachtelijke zin wordt het begrip gebruikt voor mensen die het contact met de realiteit geheel of gedeeltelijk verloren hebben. Met name in die samenhang is ook het gedeeltelijk synonieme "alternatieve realiteit" een gebruikelijke aanduiding. In fictie bestaan vele uitwerkingen van dit idee." Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Parallel_universum

"Ik sprak de juf van groep vijf van een basisschool niet ver van het Afrikaanderplein. Tijdens de Week van de Lentekriebels hadden veel ouders zich door internet, een paar politici én elkaar laten wijsmaken dat de juf in de klas aan hun achtjarigen tot in detail zou vertellen hoe seks gaat. Een hele groep ouders kwam de klas vol kinderen in. Ze eisten dat de les zou worden gestaakt." Bron: Sheila Kamerman, NRC, 4 april 2023

Stikstof depositie, corona-virus, nazi's in de Oekraine, desinformatie-lessen op school in Finland, Welles Nietes, Klimaat, het is een politiek proces (Donald Trump), discussie winnen of elkaar verliezen.

"“Je kan beter vooraf laten inzien hoe nepnieuws wordt gemaakt dan achteraf zeggen dat iets niet klopt” zegt socioloog Sander van der Linden. Hij schreef een boek over nepnieuws en vertelde daarover in Villa VdB." Bron: Radio 1, Villa VdB, 4 april 2023, 14.00 uur."

"Olifanten lijken zichzelf te hebben getemd, net als mensen" Bron: nos.nl, 5 april 2023"

"Een ridder bond de strijd aan met de Domheid, een monster waarvan geen signalement bekend was, alleen de naam en de plaats. Zwaar geharnast trok hij met geheven zwaard door het waterland. Hoe dichter hij de plaats naderde, hoe dieper zijn voeten wegzakten. Vlak voor hij verdween, boog het moeras zich over de stomverbaasde ridder." Bron: dbnl.org, een boekbespreking over het boek van Matthijs van Boxsel, De Encyclopedie van de domheid

"Wetenschappelijke feiten zijn net bitterballen" Bron: Human.nl, 3 lessen uit Het Filosofisch Kwintet, 15 juli 2020, Jules Ruijs

" ‘Als je in tegenstelling tot je dagelijkse gewoonte werkelijk uit alle macht aan alles twijfelt, dan kun je een opmerkelijke conclusie trekken zodra je op de grenzen van je vermogens en vindingrijkheid stuit. Je hebt dan blijkbaar iets gevonden waar je niet aan kúnt twijfelen. Descartes stuitte, na zich welbewust in de diepste vertwijfeling te hebben gestort, inderdaad op één spijkerharde waarheid: ik denk. Wát ik denk is in de meeste gevallen niet waar, maar dát ik denk is dat altijd wel." Bron: Filosofie.nl, 7 maart 2016

Maar welke houding moeten we aannemen om de juiste beslissingen te kunnen nemen? Wat is wijsheid, wat is slim, wat is dom? En welke strategie passen we toe om onze eigen werkelijkheid realiteit te laten worden? Gelukkig hebben we elkaar, net als olifanten, getemd.

(De Tuin van Vertakkende Paden is de (vertaalde) titel van een novelle die Jorge Luis Borges in 1941 publiceerde (Oorsponkelijke titel "El Jardín de Senderos que se bifurcan"). In het boek ontdekt een sinoloog een manuscript van een Chinese schrijver waar eenzelfde verhaal op verschillende, vaak tegenstrijdige manieren wordt verteld. Tijd wordt hier opgevat als een "tuin van vertakkende paden", waar dingen gebeuren op parallelle, oneindig vertakkende manieren. Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Parallel_universum)

maandag 23 januari 2023

'Nee' is ook een antwoord

Het begint al in de kleutertijd, de kleuter-puberteit, 'wil ik hebben'. Dan moet je geen slappe knieen hebben om 'Nee' te durven zeggen als die lieve kleuter je smekend aankijkt. Maar 'Nee' zeggen kan ook iets opleveren. Namelijk aandacht voor iets anders. Iets wat misschien wel meer waarde oplevert. Of het nu gaat om een stuk fruit in plaats van een lolly. Of het lezen van een boek in plaatsen van het surfen langs tik-tok filmpjes. Wat is wijsheid? En vooral de vraag 'wat zijn de criteria of principes die bepalen of Nee, en het aangeboden alternatief, het betere of beste antwoord is, gegeven de context van de vraag'?
(bron: kekmama.nl)

Maar hoe weten we dan of Nee het juiste antwoord is om een investering te plegen, gegeven een bedrijfssituatie waarin een probleem wordt onderkend of een kans wordt geroken? Starten we een verandertraject omdat de ander (de concurrenten) het ook doet, is het wijs om te leren leven met het probleem of is de timing correct? Of moeten we iets anders doen zodat we ons kunnen onderscheiden van de concurrent?
Het is de kunst om voor start van de verandering en tijdens het onderzoeken van de situatie en het vorm geven van de verandering de criteria voor het verwerpen van het verandervoorstel, het Nee zeggen, helder te formuleren. Zodat belangrijke stakeholders tijdens en na de beoogde verandering we kunnen (blijven) meten of de veronderstelde voordelen worden behaald. Om zo op de juiste manier de investering te evalueren en waar nodig correctieve acties te definieren.